Το σύστημα έχει ήδη τεθεί σε πιλοτική εφαρμογή στα εξωτερικά σύνορα όλων των ευρωπαϊκών χωρών, με τη διαδικασία να έχει ξεκινήσει σταδιακά από τις 12 Οκτωβρίου 2025.
Το ΣΕΕ αποτελεί μια νέα διαδικασία καταχώρισης ατομικών και βιομετρικών δεδομένων των υπηκόων τρίτων χωρών που ταξιδεύουν για βραχεία διαμονή έως 90 ημερών μέσα σε διάστημα 180 ημερών. Η καταγραφή πραγματοποιείται κάθε φορά που οι ταξιδιώτες διασχίζουν τα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. και των χωρών Σένγκεν.
Στην κατηγορία αυτή υπάγονται και οι πολίτες από το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και ταξιδιώτες που δεν χρειάζονται βίζα, ανεξάρτητα από το αν ταξιδεύουν για τουρισμό ή για επαγγελματικούς λόγους. Ισχύει, επίσης, για άτομα που κατέχουν ακίνητα στην Ε.Ε, αλλά δεν έχουν άδεια παραμονής.
Το σύστημα έχει σχεδιαστεί να αντικαταστήσει τη διαδικασία σφράγισης διαβατηρίου, ενώ στα καταχωρούμενα βιομετρικά στοιχεία περιλαμβάνονται τα δακτυλικά αποτυπώματα και η φωτογραφία του προσώπου.
Η νέα διαδικασία διαβατηριακών ελέγχων τουλάχιστον κατά το πρώτο στάδιο υποχρεωτικής εφαρμογής της θα είναι χρονοβόρα, δεδομένου ότι περιλαμβάνει και συνεντεύξεις των επιβατών των τρίτων χωρρών.
Για το λόγο αυτό και προκειμένου να μην προκύψουν απρόβλεπτες καταστάσεις παρακαλούνται οι επιβάτες των πτήσεων να προσέρχονται στο αεροδρόμιο τουλάχιστον 2 ½ ώρες πριν από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης, ώστε να ολοκληρώνουν έγκαιρα τις διαδικασίες check-in, ελέγχου ασφαλείας – και ελέγχου διαβατηρίων, όπου απαιτείται.
Μέχρι τώρα, οι αρχές ελέγχου συνόρων μπορούσαν να αναστείλουν πλήρως ή εν μέρει τις διαδικασίες του EES κατά τις ώρες αιχμής των ταξιδιών. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν θα είναι πλέον δυνατό από τις 10 Απριλίου και μετά.
Ποιοι εξαιρούνται από το EES
- Υπήκοοι από Ιρλανδία, Κύπρο, Ανδόρα, Αγίο Μαρίνο, Πόλη του Βατικανό και Μονακό.
- Πολίτες κρατών μελών της ΕΕ και της ζώνης Σένγκεν.
- Άτομα με μακροχρόνιες βίζες ή άδειες διαμονής από τις παραπάνω χώρες, συμπεριλαμβανομένων υπηκόων εκτός ΕΕ.
- Μέλη οικογενειών υπηκόων της ΕΕ που κατέχουν άδεια παραμονής από μία από αυτές τις χώρες, μαζί με τους κατοίκους της περιοχής που διαθέτουν έγκυρες άδειες τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.
- Μέλη πληρωμάτων τρένων και αεροπλάνων που ταξιδεύουν σε διεθνή ταξίδια.
- Προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων και οι οικογένειές τους που εργάζονται στο πλαίσιο της Σύμπραξης για την Ειρήνη ή του ΝΑΤΟ.
- Ενδέχεται επίσης να υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις για ημερήσιες εκδρομές για κρουαζιέρες που ξεκινούν και τελειώνουν εκτός της ζώνης Σένγκεν.
Βιομετρικά διαβατήρια
Τα βιομετρικά διαβατήρια δεν απαιτούνται αυστηρά στο νέο Σύστημα. Χρειάζονται μόνο για τη χρήση στα γκισέ αυτοεξυπηρέτησης για ταχύτερη εγγραφή και είσοδο.
Οι κάτοχοι ενός τυπικού διαβατηρίου θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα ειδικά γκισέ για τις αρχικές εγγραφές και να παρέχουν φωτογραφία και δακτυλικά αποτυπώματα.
Αυτά τα δεδομένα θα αποθηκεύονται για τρία χρόνια, καθιστώντας τους μελλοντικούς ελέγχους σημαντικά ταχύτερους. Στους ταξιδιώτες που αρνούνται να παράσχουν βιομετρικά δεδομένα θα απαγορεύεται αυτόματα η είσοδος.
Τα παιδιά κάτω των 12 ετών δεν υποχρεούνται να δώσουν δακτυλικά αποτυπώματα, αλλά εξακολουθούν να χρειάζονται φωτογραφία.
Η εφαρμογή για κινητά Travel to Europe
Η εφαρμογή Travel to Europe, είναι η επίσημη εφαρμογή για κινητά της ΕΕ που έχει σχεδιαστεί ειδικά για το σύστημα EES και επιτρέπει στους ταξιδιώτες τρίτων χωρών να προεγγράφουν βιομετρικές φωτογραφίες και δεδομένα διαβατηρίου έως και 72 ώρες πριν από την άφιξη τους, για να επιταχύνουν τους συνοριακούς ελέγχους.
Ωστόσο, δεν αντικαθιστά την απαιτούμενη συνέντευξη για τον έλεγχο των συνόρων. Προς το παρόν, είναι διαθέσιμη μόνο σε ορισμένες χώρες, με σχέδια επέκτασης της εφαρμογής σε ολόκληρη την ΕΕ.
