Το Εδιμβούργο ετοιμάζεται να γίνει η πρώτη πόλη στο Ηνωμένο Βασίλειο που εφαρμόζει καθολικό τέλος επισκέπτη, εισάγοντας από τις 24 Ιουλίου 2026 ένα νέο σύστημα χρηματοδότησης του τουρισμού. Το λεγόμενο visitor levy προβλέπει επιβάρυνση 5% στο κόστος διαμονής (προ ΦΠΑ) για όσους διανυκτερεύουν σε επί πληρωμή καταλύματα, με ανώτατο όριο τις πέντε πρώτες νύχτες.
Το μέτρο θα αφορά ένα ευρύ φάσμα καταλυμάτων, όπως ξενοδοχεία, ξενώνες, ενοικιαζόμενα διαμερίσματα, hostels και βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, ενώ θα εφαρμόζεται σε όλους τους επισκέπτες, ανεξαρτήτως αν ταξιδεύουν για αναψυχή, εργασία ή άλλους λόγους. Σημαντικό είναι ότι στο τέλος θα υπόκεινται και οι ίδιοι οι Βρετανοί και Σκωτσέζοι επισκέπτες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των τοπικών αρχών, το νέο σύστημα μπορεί να αποφέρει έως και £50 εκατομμύρια ετησίως, ποσό που θα επανεπενδύεται εξ ολοκλήρου στην πόλη. Η επικεφαλής του δημοτικού συμβουλίου, Jane Meagher, υπογραμμίζει ότι, παρά τα σημαντικά οικονομικά οφέλη του τουρισμού, η αυξανόμενη επισκεψιμότητα ασκεί έντονες πιέσεις στις υποδομές και τις δημόσιες υπηρεσίες, καθιστώντας αναγκαία μια πιο βιώσιμη προσέγγιση.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο έντονης τουριστικής ανάπτυξης. Το 2024, το Εδιμβούργο κατέγραψε 5,05 εκατομμύρια ταξίδια με διανυκτέρευση, εκ των οποίων τα 2,56 εκατομμύρια αφορούσαν διεθνείς επισκέπτες, ενώ οι συνολικές διανυκτερεύσεις άγγιξαν τα 17,79 εκατομμύρια. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την αυξανόμενη δημοτικότητα της πόλης, αλλά και την ανάγκη καλύτερης διαχείρισης των επιπτώσεων του μαζικού τουρισμού.
Πού θα διατεθούν τα έσοδα
Ήδη, οι δημοτικοί σύμβουλοι έχουν εγκρίνει επενδυτικά προγράμματα άνω των £90 εκατομμυρίων για την επόμενη τριετία, τα οποία θα χρηματοδοτηθούν εν μέρει από το νέο τέλος. Οι επενδύσεις επικεντρώνονται σε τρεις βασικούς άξονες: αναβάθμιση υποδομών και δημόσιων χώρων, ενίσχυση του πολιτισμού και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και βελτίωση της διαχείρισης του προορισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπονται σημαντικές παρεμβάσεις σε κεντρικές περιοχές και τουριστικά σημεία, καθώς και έργα πολιτιστικής αναβάθμισης, όπως η αποκατάσταση του Leith Theatre και η μετατροπή του Old Royal High School σε εθνικό μουσικό κέντρο. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην καθαριότητα και την ασφάλεια, με ενίσχυση των υπηρεσιών καθαρισμού, αναβάθμιση των δημόσιων υποδομών και αύξηση της επιτήρησης.
Μέρος των εσόδων θα κατευθυνθεί και σε δράσεις κοινωνικής πολιτικής, όπως η δημιουργία προσιτών κατοικιών, σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης των πιέσεων που προκαλεί η τουριστική δραστηριότητα στην αγορά στέγασης. Επιπλέον, στόχος είναι η καλύτερη κατανομή των επισκεπτών τόσο χρονικά όσο και γεωγραφικά, ώστε να μειωθεί η υπερσυγκέντρωση σε συγκεκριμένες περιοχές.
Η πρωτοβουλία του Εδιμβούργου παρακολουθείται στενά από άλλες πόλεις του Ηνωμένου Βασιλείου και ενδέχεται να αποτελέσει πρότυπο για παρόμοια μέτρα στο μέλλον, ανοίγοντας τη συζήτηση για μια πιο ισορροπημένη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.
