Γιατί χειροτέρεψαν οι αναταράξεις στις πτήσεις

Η κλιματική αλλαγή καθιστά τον αέρα μέσα στον οποίο κινούνται τα αεροσκάφη πιο ασταθή – και οι αεροπορικές εταιρείες αναζητούν τρόπους αντιμετώπισης αυτού του κινδύνου

Η πτήση μεταξύ του αεροδρομίου Μεντόζα της Αργεντινής προς εκείνο της πρωτεύουσας της Χολής, Σαντιάγο, απόστασης 195 χιλιομέτρων που διαρκεί λιγότερο από μία ώρα, κατέλαβε τον τίτλο της πιο ταραχώδους αεροπορικής διαδρομής στον κόσμο, με βάση τον ρυθμό διάχυσης στροβίλων (EDR) – το μέτρο αναφοράς των αναταράξεων.

Η λίστα με τις πιο ταραχώδεις πτήσεις περιλαμβάνει πολλές δημοφιλείς πτήσεις, όπως αναφέρει δημοσίευμα των Times του Λονδίνου. Ανάμεσά τους είναι η διαδρομή από το Ξινίνγκ προς το Γιντσουάν της Κίνας και από το Ντένβερ του Κολοράντο προς το Τζάκσον του Γουαϊόμινγκ στις ΗΠΑ. Στην Ευρώπη, οι πτήσεις από τη Νίκαια, τη Γενεύη, τη Ζυρίχη και το Μιλάνο βρέθηκαν στην κορυφή της λίστας, ενώ το πιο ταραγμένο αεροδρόμιο είναι εκείνο του Τορίνο.

Οι αναταράξεις αποτελούν μια ολοένα και πιο συχνή ανησυχία για τις αεροπορικές εταιρείες. Σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών των ΗΠΑ, πάνω από τ0 30% των έκτακτων συμβάντων στον αέρα οφείλεται στις αναταράξεις, οι οποίες αναστατώνουν τους επιβάτες. Οι αεροπορικές εταιρείες αναγκάζονται να αλλάξουν δρομολόγια για να τις παρακάμψουν, ενώ σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις προκαλούν ζημιές και στα αεροσκάφη.

Η κατάσταση χειροτερεύει καθώς η κλιματική αλλαγή κάνει τους ουρανούς πιο ασταθείς. Μια μελέτη του Πανεπιστημίου του Ρέντινγκ τον Αύγουστο του 2025, η οποία εξέτασε πώς η αύξηση της θερμοκρασίας επηρεάζει τα αεροσκάφη, διαπίστωσε ότι οι άνεμοι, οι οποίοι επηρεάζουν την κίνηση και το υψόμετρο των αεροσκαφών, θα αυξηθούν μέχρι και 27% έως το 2100.

Η μελέτη, σύμφωνα με τους Times, διαπίστωσε επίσης ότι η ατμόσφαιρα θα γίνει έως και 20% λιγότερο σταθερή έως το 2100, πράγμα που σημαίνει ότι οι ταραχώδεις πτήσεις θα γίνουν ακόμη πιο συχνές. Οι αναταράξεις μπορούν να εμφανιστούν οπουδήποτε, αν και οι εναέριοι χώροι που επηρεάζονται περισσότερο, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι πάνω από τις τροπικές περιοχές και πάνω από μεγάλες οροσειρές.

Ο Βόρειος Ατλαντικός, ο Βόρειος Ειρηνικός, η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική είναι από τις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από από αναταράξεις. Σχεδόν κάθε εβδομάδα υπάρχει και ένα περιστατικό. το χειρότερο των τελευταίων ετών ήταν στην πτήση SQ321 της Singapore Airlines τον Μάιο του 2024, όταν ένα Boeing 777 έπεσε περίπου 58 μέτρα μέσα σε τέσσερα δευτερόλεπτα πάνω από τον Κόλπο της Βεγγάλης, με αποτέλεσμα τον θάνατο ενός επιβάτη.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, ένα αεροσκάφος της Qatar Airways που πετούσε από τη Ντόχα στο Δουβλίνο έπεσε σε ασταθή ατμόσφαιρα πάνω από την Τουρκία και 12 άτομα τραυματίστηκαν. Και στα τέλη Δεκεμβρίου, μια πτήση της Ryanair από το Μπέρμιγχαμ προς την Τενερίφη έπεσε σε αναταράξεις πάνω από τη Μάγχη και αναγκάστηκε να επιστρέψει στο Μπέρμιγχαμ.

Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν αρχίσει να λαμβάνουν μέτρα, με πιο αυστηρές οδηγίες για τη χρήση των ζωνών ασφαλείας – η οποία ενδέχεται σύντομα να γίνει υποχρεωτική για όλη τη διάρκεια της πτήσης.

Τον περασμένο Σεπτέμβριο, η Singapore Airlines κήρυξε τις αναταράξεις ως μεγάλη απειλή εν πτήσει, μετά από ένα περιστατικό στο οποίο σκοτώθηκε ένας επιβάτης και τραυματίστηκαν δεκάδες. Οι Times αναφέρουν ότι πολλές ρυθμιστικές Αρχές πιέζουν για την προσθήκη των αναταράξεων ως κινδύνους κύριας κατηγορίας για την ασφάλεια των επιβατών.

Ο φορέας των αερομεταφορών IATA έχει δημιουργήσει την ειδική πλατφόρμα αναφοράς αναταράξεων Turbulence Aware, όπου συλλέγει ανώνυμα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τα σημεία με έντονη αναταραχή και τα αναμεταδίδει στους πιλότους στον αέρα. Συνολικά 28 αεροπορικές εταιρείες έχουν ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα – μεταξύ των οποίων οι British Airways, Qatar Airways και Air France.

Ορισμένες αεροπορικές εταιρείες στρέφονται και στην Τεχνητή Νοημοσύνη για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. Πέρυσι, η ιαπωνική All Nippon Airways (ANA) εισήγαγε ένα μοντέλο πρόβλεψης αναταράξεων μέσω ΤΝ χρησιμοποιώντας δεδομένα της τελευταίας δεκαετίας. Ισχυρίζεται ότι το σύστημα έχει ποσοστό ακρίβειας 86% στην πρόβλεψη επικίνδυνων περιοχών.

Η Emirates συνεργάστηκε το 2024 με την εταιρεία λογισμικού αεροπορίας SkyPath για να αναπτύξει προβλέψεις καιρού μέσω προγραμμάτων Τεχνητής Νοημοσύνης που εντοπίζουν πιθανές αναταράξεις ακόμη και σε περιοχές χωρίς πτητική δραστηριότητα.

Εν τω μεταξύ, η British Airways διαθέτει το Flight Watch με τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο δείχνει διαδρομές πτήσεων, κλειστά τμήματα εναέριου χώρου και περιόδους έντονων αναταράξεων, καθώς και άλλα καιρικά φαινόμενα. Μπορεί επίσης να επικοινωνεί απευθείας με τους πύργους ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Παρότι οι αναταράξεις είναι τρομακτικές όταν συμβαίνουν, οι επιβάτες δεν διατρέχουν κίνδυνο αν φορούν τις ζώνες ασφαλείας. Οι σοβαρές αναταράξεις είναι σπάνιες, αλλά συμβαίνουν, επομένως όλα τα αεροπλάνα είναι κατασκευασμένα για να τις αντέχουν.

Γιατί χειροτέρεψαν οι αναταράξεις στις πτήσεις | Protagon.gr