Οι απόκριες για το 2026 φτάνουν στην κορύφωσή τους, με τους Δήμους, τους πολιτιστικούς φορείς και τους επίδοξους καρναβαλιστές, να ετοιμάζονται πυρετωδώς για τις μεγάλες παρελάσεις και άλλες εκδηλώσεις των ημερών.
Ανά την Ελλάδα, ορισμένες πόλεις «ξεχωρίζουν», καθώς έχουν ιστορικό, παράδοση και πληθώρα εκδηλώσεων τις ημέρες της αποκριάς. Ποια είναι όμως τα 5 καρναβάλια στην Ελλάδα που ξεχωρίζουμε;
Απόκριες 2026: Πότε είναι;
Με το «άνοιγμα» του Τριωδίου ξεκίνησε και επίσημα η είσοδος στην περίοδο πριν τις Απόκριες, και αναμένεται να κορυφωθεί την Καθαρά Δευτέρα. Αρκετοί, μάλιστα, ξεκίνησαν ως είθισται τα μασκαρέματα από την Τσικνοπέμπτη, όπου φέτος ήταν στις 12 Φεβρουαρίου.
Οι βασικές ημερομηνίες που θα πρέπει να θυμάστε για τις Απόκριες του 2026 είναι οι κάτωθι:
- Αποκριά – Της Απόκρεω: 15 Φεβρουαρίου
- Αποκριά – Της Τυροφάγου: 22 Φεβρουαρίου
- Καθαρά Δευτέρα: 23 Φεβρουαρίου
Να σημειωθεί ότι οι καρναβαλικές εκδηλώσεις ανά την Ελλάδα πραγματοποιούνται και τις 2 αναφερόμενες Κυριακές, αλλά και την Καθαρά Δευτέρα.
Τα 5 καλύτερα καρναβάλια της Ελλάδας
Από την Πάτρα μέχρι την Ξάνθη και από το Ρέθυμνο μέχρι τον Τύρναβο, οι εκδηλώσεις της αποκριάς αποτελούν σημείο αναφοράς σε κάθε πιθανό – και απίθανο – σημείο της Ελλάδας. Ωστόσο, ορισμένες εκδηλώσεις έχουν καταστεί ως σήμα κατατεθέν αυτής της περιόδου, με την ιστορία, τα έθιμα και τη δυναμική τους, να έχει πανελλήνια απήχηση.
Το καρναβάλι της Ξάνθης
Για πολλούς, το μεγαλύτερο καρναβάλι της βορείου Ελλάδος εντοπίζεται στην πόλη της Ξάνθης, με πληθώρα εθίμων να αναβιώνονται τις ημέρες της αποκριάς. Η Ξάνθη, με την παράδοσή της, από το 1966, φιλοξενεί ένα καρναβάλι γεμάτο θρύλους και παραδόσεις.
Κάθε χρόνο, στο ξανθιώτικο καρναβάλι, οι συμμετέχοντες ντύνονται με παραδοσιακές στολές και παίρνουν μέρος σε δρώμενα που αναβιώνουν τη ζωή και τις συνήθειες της παλιάς Ξάνθης. Στην καρναβαλική πομπή συναντάμε μουσικούς, χορευτές και πλήθος θεατών που παρακολουθούν την παρέλαση και τα σχετικά δρώμενα της πόλης.
Το καρναβάλι της Ξάνθης κορυφώνεται με το «κάψιμο του Τζάρου». Το έθιμο του «Τζάρου» τοποθετείται χρονικά την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, στη γέφυρα του ποταμού Κόσυνθου, όπου ντόπιοι και επισκέπτες, συγκεντρώνονται για να παρακολουθήσουν την καύση ενός ανθρώπινου ομοιώματος πάνω σε σωρό από πουρνάρια. Σύμφωνα με την παράδοση, το έθιμο ξορκίζει το κακό και, παλαιότερα, θεωρούνταν ότι απομάκρυνε τους ψύλλους του καλοκαιριού. Ως προς τις καταβολές του εθίμου, σύμφωνα με πηγές, προέρχεται από το Σαμακώβ της Ανατολικής Θράκης.
Το καρναβάλι του Ρεθύμνου
Η νησιωτική πόλη της Κρήτης φιλοξενεί ένα από τα πιο φαντασμαγορικά και ξεχωριστά καρναβάλια της Ελλάδας. Το ρεθυμνιώτικο καρναβάλισυγκαταλέγεται στα πλέον παραδοσιακά καρναβάλια της Ελλάδας, με την κρητική κουλτούρα να αποτυπώνεται με ιδιαίτερο τρόπο στις εκδηλώσεις του, οι οποίες περιλαμβάνουν χορούς, συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις.
Πλήθος επισκεπτών επισκέπτεται κάθε χρόνο την πόλη του Ρεθύμνου, όπου, την περίοδο της αποκριάς, μετατρέπεται σε μια πανδαισία καρναβαλιστών. Στην καρναβαλική πομπή συμμετέχουν οι κάτοικοι με παραδοσιακές στολές και άρματα, ενώ το απόγειο της γιορτής είναι η νυχτερινή παρέλαση με φαντασμαγορικούς φωτισμούς. Οι καρναβαλικές εκδηλώσεις κορυφώνονται λίγο πριν από την έναρξη της Σαρακοστής, συνήθως τον Φεβρουάριο ή στις αρχές Μαρτίου, με το πατροπαράδοτο κάψιμο του Βασιλιά Καρνάβαλου. Η Καντάδα της Δημοτικής Φιλαρμονικής στην Παλιά Πόλη δίνει μια ρομαντική και νοσταλγική νότα στους εορτασμούς.
Ως προς τις παραδοσιακές φιγούρες του ρεθυμνιώτικου καρναβαλιού βρίσκουμε τον «ντελάλη», μια μορφή βγαλμένη από το παρελθόν, περιδιαβαίνει την πόλη, ανακοινώνοντας τις προγραμματισμένες εκδηλώσεις. Εκτός του ντελάλη, ξεχωριστή εκδήλωση είναι το Κυνήγι του Κρυμμένου Θησαυρού, που ξεκίνησε το 1990 και παραμένει αναπόσπαστο μέρος του εορτασμού, με τη συμμετοχή σχολικών και άλλων ομάδων.
Ως προς τις καταβολές του ρεθυμινώτικου καρναβαλιού, χρονολογείται από το μακρινό 1901, ενώ το 1914 καταγράφεται η πρώτη οργανωμένη καρναβαλική παρέλαση, που ξεκίνησε ως χιουμοριστικός θεσμός προς τιμήν του Βασιλιά Καρνάβαλου. Έκτοτε, το καρναβάλι του Ρεθύμνου κατέστη ένας θεσμός με φαντασία, σάτιρα και εντυπωσιακές παρελάσεις.
Οι Φανοί της Κοζάνης
Ένα αυθεντικό καρναβάλι της Ελλάδας είναι αυτό της Κοζάνης. Γνωστό για τις μεγάλες παραδοσιακές του παρελάσεις και τις “Μπούλες”, τις ομάδες που ντύνονται με πατροπαράδοτες στολές, το κοζανίτικο καρναβάλι διατηρεί ζωντανή τη φλόγα της αποκριάς στην πόλη της βορείου Ελλάδος.
Βασικό χαρακτηριστικό της καρναβαλικής παράδοσης της Κοζάνης αποτελούν οι λεγόμενοι «Φανοί». Οι Φανοί είναι οι μεγάλες φωτιές που ανάβουν στις γειτονιές της πόλης, όπου ντόπιοι και εκδρομείς συναθροίζονται, σε ένα γλέντι που κυριαρχούν το κρασί, οι παραδοσιακοί χοροί, τα τραγούδια και η αθυροστομία. Όσον αφορά το αποκριάτικο πνεύματα, εκφράζεται αυθόρμητα μέσα από τις κοζανίτικες ντοπιολαλιές και τους σατυρικούς στίχους που τραγουδιούνται γύρω από τις φωτιές.
Εάν επισκεφτείτε την πόλη της Κοζάνης αυτό το διάστημα, θα παρατηρήσετε σε κάθε γειτονιά να ανάβει τον δικό της «Φανό», συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας μοναδικής γιορτινής ατμόσφαιρας, που κορυφώνεται την τελευταία Κυριακή. Εκείνη την ημέρα, όλοι οι Φανοί ανάβουν ταυτόχρονα, μετατρέποντας την πόλη σε ένα «φλογερό» σκηνικό, με τη διασκέδαση να κρατάει μέχρι τις πρωινές ώρες.
Το «μπουρανί» του Τυρνάβου
Η καρδιά της αποκριάς «χτυπά» στον Νομό Λαρίσης και ειδικότερα στον Τύρναβο. Στην πόλη του Τυρνάβου έχει ως σημείο αναφοράς το «μπουρανί», το οποίο κορυφώνεται την Καθαρά Δευτέρα.
Το μπουρανί, πρόκειται για ένα έθιμο του φαλλού, το οποίο έχει τις ρίζες του στη διονυσιακή λατρεία, διατηρώντας έντονα σατιρικά στοιχεία. Οι κάτοικοι και οι επισκέπτες, στις εκδηλώσεις αυτές, τιμούν τη γονιμότητα της γης, υμνούν τη φύση και την ευχαριστούν για τους καρπούς της.
Ως προς τους φαλλικούς συμβολισμούς, αυτοί εμφανίζονται τόσο στα καρναβαλικά άρματα, όσο και ως μέρος της καρναβαλικής ένδυσης των συμμετεχόντων. Μάλιστα, αυτοί οι συμβολισμοί «κοσμούν» και φιάλες κρασιού και τσίπουρου.
Σε σχέση με τις καταβολές της ονομασίας «μπουρανί», αυτή προέρχεται από τη χαρακτηριστική σούπα από αγριόχορτα, όπως τσουκνίδα, η οποία παρασκευάζεται την Καθαρά Δευτέρα σε μεγάλα καζάνια και μοιράζεται στους επισκέπτες. Συμπληρωματικά, ο οίνος, το τσίπουρο και το ούζο δεν απουσιάζουν από τη θεσσαλική πόλη, ολοκληρώνοντας την καρναβαλική ατμόσφαιρα.
Αναφορικά με τις ιστορικές καταβολές του εθίμου, αυτές είναι από την αρχαιότητα, ωστόσο, η σύγχρονη εκδοχή του έχει «δάνεια» από αρβανίτικες παραδόσεις εποίκων, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή τον 19ο αιώνα.
Πατρινό καρναβάλι
Το πατρινό καρναβάλι, στη συνείδηση πολλών, θεωρείται ως το καρναβάλι με τη μεγαλύτερη απήχηση στην Ελλάδα. Με συμμετέχοντες από ολόκληρη την Ελλάδα και τουλάχιστον 100.000 επισκέπτες κάθε χρόνο, το πατρινό καρναβάλι προσφέρει μια μοναδική εμπειρία σε κάθε εκδρομέα στην πόλη των Πατρών. Οι ρίζες του πατρινού καρναβαλιού χρονολογούνται πίσω στον 19ο αιώνα.
Η μεγάλη παρέλαση του πατρινού καρναβαλιού 2026 γίνεται την Κυριακή της Τυρινής, ενώ το βράδυ της ίδιας ημέρας είναι και η τελετή λήξης του πατρινού καρναβαλιού, με την πατροπαράδοτη καύση του βασιλιά καρνάβαλου.
Εκτός των δημοφιλών εκδηλώσεων, κατά την περίοδο της αποκριάς υπάρχει τεράστια πληθώρα σε αντίστοιχες εκδηλώσεις σε κάθε μήκος και πλάτος της Ελλάδας, με ιστορία και εξαιρετική οργάνωση. Μπορείτε να αναζητήσετε σχετικές εκδηλώσεις της αποκριάς στην περιοχή σας και να μπείτε στο «κλίμα» των ημερών.
