Οι διαδοχικές κρίσεις που έχουν πλήξει την παγκόσμια οικονομία την τελευταία 15ετία – από την οικονομική ύφεση έως την πανδημία και τις γεωπολιτικές εντάσεις – βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης για το μέλλον του τουρισμού, στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, που πραγματοποιείται στους Δελφούς από τις 22 έως τις 25 Απριλίου.
Κατά τη διάρκεια της θεματικής ενότητας, η Αγάπη Σμπώκου, CEO της PHĀEA και αντιπρόεδρος των ΣΕΤΕ (φωτό κάτω) και Marketing Greece, υπογράμμισε ότι η πρόκληση για τον κλάδο δεν είναι πλέον η διαχείριση μεμονωμένων κρίσεων, αλλά η αλληλουχία και η διασύνδεσή τους. Όπως σημείωσε, το συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον δεν επιτρέπει την επιστροφή σε μια σταθερή «κανονικότητα», καθιστώντας τον τουρισμό ιδιαίτερα ευάλωτο.
Από αριστερά: Jeffrey Schlegelmilch, Associate Professor for Professional Practice in Climate, Διευθυντής Εθνικού Κέντρου Ετοιμότητας για Καταστροφές, Κλιματική Σχολή Κολούμπια, Πανεπιστήμιο Κολούμπια, Ηνωμένες Πολιτείες – Andrew Mueller, Δημοσιογράφος, Monocle, Ηνωμένο Βασίλειο – Αγάπη Σμπώκου, Διευθύνουσα Σύμβουλος, PHĀEA, Αντιπρόεδρος, ΣΕΤΕ, Αντιπρόεδρος, Marketing Greece – Anita Riotta, Παραγωγός, The Foreign Desk, Monocle
Απαντώντας σε ερωτήσεις της Anita Riotta, Παραγωγού της Monocle, UK, επεσήμανε ότι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των ταξιδιωτών αποτελεί κρίσιμο ζητούμενο και προϋποθέτει ουσιαστική συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Αναφερόμενη στις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εξελίξεων, όπως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, τόνισε ότι η αβεβαιότητα για τη θερινή περίοδο παραμένει έντονη, καθώς οι κρίσεις λειτουργούν σωρευτικά.
Η ίδια χαρακτήρισε την πορεία του ελληνικού τουρισμού ως ένα «παρατεταμένο stress test», επισημαίνοντας ότι ο κλάδος επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Η Ελλάδα, όπως είπε, συγκαταλέγεται στις χώρες που κατέγραψαν ταχύτερη ανάκαμψη μετά την πανδημία, γεγονός που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη συντονισμένη δράση κράτους και επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διαχείριση κρίσεων, φέρνοντας ως παραδείγματα τις πλημμύρες στη Θεσσαλία και τις εκκενώσεις ξενοδοχείων στη Ρόδο λόγω πυρκαγιών, οι οποίες – όπως τόνισε – λειτούργησαν ως θετικά μηνύματα για την επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας. «Πρέπει να οργανώσουμε την ανθεκτικότητα και τις υποδομές, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη», σημείωσε, αναδεικνύοντας την ανάγκη για στρατηγικό σχεδιασμό.
Σε ό,τι αφορά τη συνολική εικόνα του ελληνικού τουρισμού, η κυρία Σμπώκου έκανε λόγο για ένα ισχυρό «success story», βασισμένο στην αυθεντικότητα και την ποιότητα του προϊόντος. Υπογράμμισε ότι η στρατηγική της χώρας θα πρέπει να εστιάζει περισσότερο στη δημιουργία υπεραξίας παρά στην αύξηση των αφίξεων, ενώ επεσήμανε τη σημασία αξιοποίησης δεδομένων και εργαλείων ανάλυσης για τον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας.
Ως παράδειγμα διαφοροποίησης του τουριστικού προϊόντος ανέφερε την Κρήτη, τονίζοντας ότι πέρα από τις δημοφιλείς παραλίες διαθέτει σημαντικούς ορεινούς προορισμούς, παραδοσιακούς οικισμούς και ισχυρή γαστρονομική ταυτότητα, στοιχεία που μπορούν να ενισχύσουν τη βιωσιμότητα του τουρισμού.
Από την πλευρά του, ο Andrew Mueller, Δημοσιογράφος του Monocle, ανέδειξε τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης και των κοινωνικών δικτύων, επισημαίνοντας ότι σε περιόδους κρίσεων συχνά ενισχύεται ο συναισθηματισμός εις βάρος της αντικειμενικής ενημέρωσης. Τόνισε, παράλληλα, την ευθύνη του κοινού στην αξιολόγηση της πληροφορίας.
Αναφερόμενος στη δυνατότητα μετατροπής κρίσεων σε ευκαιρίες, έφερε ως παράδειγμα τη Γροιλανδία, όπου το αυξημένο ενδιαφέρον που προκάλεσαν δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ οδήγησε προσωρινά σε άνοδο των κρατήσεων, πριν υποχωρήσει λόγω ενίσχυσης της αβεβαιότητας. Όπως σημείωσε, η αξιοποίηση τέτοιων συγκυριών απαιτεί ισορροπία, ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα υπερτουρισμού.
Τέλος, ο Jeff Schlegelmilch, Αναπληρωτής Καθηγητής Επαγγελματικής Πρακτικής στο Κλίμα και Διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Ετοιμότητας για Καταστροφές του Πανεπιστημίου Columbia, υπογράμμισε τη σημασία του τουρισμού ως βασικού πυλώνα της παγκόσμιας οικονομίας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Εστίασε, ωστόσο, στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, επισημαίνοντας ότι φαινόμενα όπως οι πυρκαγιές και οι ακραίοι καύσωνες επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των προορισμών.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε το κλείσιμο της Ακρόπολη Αθηνών λόγω υψηλών θερμοκρασιών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε υποδομές, διαχείριση υδάτινων πόρων και ενεργειακή επάρκεια, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του τουριστικού προϊόντος.
