Κάποια μέρη τα μαθαίνεις για τους λάθους λόγους. Ο Βόρειος Έβρος είναι ένα από αυτά. Για χρόνια, το όνομά του εμφανιζόταν στις ειδήσεις σε συνδυασμό με μεταναστευτικές κρίσεις και διπλωματικές εντάσεις. Μια ακριτική γωνιά της χώρας που οι περισσότεροι ήξεραν από τα πρωτοσέλιδα, όχι από προσωπική εμπειρία. Αυτό αρχίζει να αλλάζει και μυρίζει λεβάντα.
Στο χωριό Βάλτος, λίγα χιλιόμετρα από την Ορεστιάδα, ο παραγωγός Βασίλης Μαζαράκης και ο νεαρός γεωπόνος Χρήστος Μουταφίδης ξεκίνησαν το 2018 την πρώτη βιολογική καλλιέργεια λεβάντας στην περιοχή, σε έκταση 24 στρεμμάτων. Δύο χρόνια αργότερα, εν μέσω πανδημίας, επισημοποίησαν τη συνεργασία ιδρύοντας την Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση «Άρωμα Έβρου». Ο Μουταφίδης, θεσσαλονικιός στην καταγωγή, επέλεξε να μείνει μόνιμα στον Έβρο μετά τις σπουδές του. Η πράξη αυτή καθαυτή λέει πολλά.
Η επιλογή της λεβάντας δεν ήταν τυχαία. Ο Μαζαράκης έκανε έρευνα για τα αρωματικά φυτά, ενώ ο Μουταφίδης έβαλε την τεχνογνωσία για την παραγωγή, και αφού πήραν θετικές συστάσεις ότι το φυτό μπορεί να ευδοκιμήσει στην περιοχή, έκαναν την αρχή. Συνειδητά σε μικρή έκταση, δεδομένης της χειρωνακτικής εργασίας που απαιτεί η βιολογική καλλιέργεια. Η λεβάντα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Δεν συγχωρεί βιαστικές αποφάσεις. Απαιτεί υπομονή, σωστό έδαφος και ακριβή γνώση. Αυτά ακριβώς είχαν.
Κάθετη μονάδα παραγωγής
Η «Άρωμα Έβρου» λειτουργεί ως κάθετη μονάδα παραγωγής, από τον αγρό ως το τελικό προϊόν. Στα 15 προϊόντα της σειράς συγκαταλέγονται αρωματικά πουγκιά, βιολογικό αιθέριο έλαιο, τσάι λεβάντας, λεβαντόνερο, άλατα μπάνιου, αρωματικά κεριά και εντομοαπωθητική λοσιόν. Η διάθεση γίνεται μέσω e-shop, ενώ η εταιρεία βρίσκεται σε διαδικασία εξαγωγών προς την Ολλανδία. Δεν υπάρχει κανένα αντισυμβατικό σε αυτό που κάνουν. Το μυστικό, αν υπάρχει, είναι ότι κάνουν πράγματα απλά και σωστά.
Αλλά αυτό που ξεχωρίζει την «Άρωμα Έβρου» από μια απλή αγροτική επιχείρηση είναι η ευρύτερη σκέψη πίσω από το εγχείρημα. Εκπαιδευτικά προγράμματα σε σχολεία και πανεπιστήμια ανά την Ελλάδα, με στόχο να φέρουν τους νέους κοντά στον πρωτογενή τομέα, όχι ως αναγκαίο κακό, αλλά ως επιλογή με προοπτική. Σε μια εποχή που τα παιδιά των χωριών ονειρεύονται τις πόλεις, αυτοί διηγούνται μια άλλη ιστορία. Και αρχίζει να ακούγεται.
Αγροτουρισμός όχι μόνο για το instagram
Για δεύτερη χρονιά, κατά τη διάρκεια της ανθοφορίας, η «Άρωμα Έβρου» ανοίγει τα κτήματά της στο κοινό, όχι μόνο για να γνωρίσουν τη λεβάντα, αλλά και για να ανακαλύψουν τα «μυστικά» της περιοχής δίπλα στα σύνορα. Αγροτουρισμός, λοιπόν, που δεν γίνεται για το Instagram, ή μάλλον, γίνεται και για αυτό, αλλά πρώτα για κάτι πιο ουσιαστικό: για να δει ο κόσμος ότι ο Βόρειος Έβρος δεν είναι μόνο σύνορο και πρωτοσέλιδο. Είναι και τόπος που παράγει, που σκέφτεται, που χτίζει κάτι δικό του.
Τα χωράφια του Βάλτου τον Ιούνιο γίνονται μωβ. Αν περάσετε από εκεί, θα καταλάβετε γιατί αξίζει το ταξίδι.
