ΒΑΡΚΕΛΩΝΗ. Μια πρώτη αποτίμηση των πεπραγμένων του κάνει ο επίτροπος Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης της Βαρκελώνης Χοσέ Αντόνιο Ντοναΐρ, που σύντομα κλείνει ένα χρόνο στο πόστο του. Ο 58χρονος καθηγητής Τουριστικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Χιρόνα λέει ότι έχει βιώσει από πρώτο χέρι τις επιπτώσεις του υπερτουρισμού, έχοντας ζήσει για χρόνια στη Γοτθική Συνοικία της καταλανικής πρωτεύουσας.
Υστερα από δεκαετίες επίμονης προώθησης της πόλης, οι Αρχές της Βαρκελώνης διόρισαν τον Ντοναΐρ για να δώσει τέλος στον τουριστικό κορεσμό. Πρώτη αποστολή του: η απόδοση της πλημμυρισμένης από τουρίστες εμβληματικής αγοράς της Λα Μποκερία στους περιοίκους.
Η Βαρκελώνη προσείλκυσε πέρυσι 26 εκατομμύρια επισκέπτες – αύξηση 2,4% από το 2024. Ο διορισμός του Ντοναΐρ αντιπροσωπεύει σημαντική αλλαγή στάσης και παραδοχή ότι ο τουρισμός όχι μόνο δεν αποτελεί πανάκεια, αλλά μπορεί να αποδειχθεί βλαβερός, αποξενώνοντας τους πολίτες από την πόλη τους και υπονομεύοντας την εθνική ταυτότητα της Καταλωνίας.
Κορεσμός
«Φθάσαμε στο τέλος του δρόμου. Η Βαρκελώνη δεν μπορεί να φιλοξενήσει άλλους επισκέπτες. Δεν θέλουμε άλλους τουρίστες, ούτε έναν. Πρέπει, όμως, να διαχειρισθούμε όσους έχουμε», λέει ο Ντοναΐρ στην εφημερίδα The Guardian. Οι αλλαγές που προτείνει ο επίτροπος θα απαιτήσουν χρόνο προκειμένου να γίνουν αισθητές, εν μέρει εξαιτίας των αντιδράσεων που οι πρωτοβουλίες του προκαλούν σε μερίδα των τοπικών θεσμών στο λιμάνι, στο αεροδρόμιο, στα ξενοδοχεία και στην ταξιδιωτική βιομηχανία.
Ουδείς αμφισβητεί όμως την ειλικρίνεια και το όραμα του Ντοναΐρ. Ιδιαίτερα δημοφιλής είναι άλλωστε η πρώτη μεταρρύθμισή του, που αφορά την εμβληματική αγορά τροφίμων Λα Μποκερία, πνιγμένη τα τελευταία χρόνια από τουρίστες. Η Λα Μποκερία, πάλαι ποτέ σημείο τροφοδοσίας των μεγαλύτερων σεφ της πόλης, έχει καταστεί απαγορευμένη ζώνη για τους μόνιμους κατοίκους εξαιτίας της κοσμοσυρροής που προκαλούν οι τουρίστες. «Η αγορά θα ξαναγίνει τόπος πώλησης φρέσκων προϊόντων και όχι σνακ, που θα απαγορευθούν στους πάγκους. Μέσα σε ένα χρόνο θα δείτε μια νέα Μποκερία», λέει ο Ντοναΐρ.
Οι προσπάθειες της πόλης να τιθασεύσουν την τουριστική λαίλαπα άρχισαν το 2017, με μορατόριουμ στην κατασκευή νέων ξενοδοχείων στο κέντρο. Η πρωτοβουλία αυτή υπονομεύθηκε όμως από τη ραγδαία αύξηση των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης. Το 2028, οι άδειες των 10.000 νόμιμων τουριστικών καταλυμάτων θα αφαιρεθούν, με τον δήμο να ελπίζει ότι η πλειονότητα των σπιτιών αυτών θα επανέλθει στην αγορά για μακροχρόνια ενοικίαση περιορίζοντας τη στεγαστική κρίση.
Στόχος να μην αυξηθούν οι επισκέπτες και να καταπολεμηθεί ο υπερτουρισμός – Περιορισμοί σε κρουαζιερόπλοια και πούλμαν.
Ο Ντοναΐρ παραδέχεται ότι αυτό δεν συνέβη στη Νέα Υόρκη, η οποία απαγόρευσε τις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις το 2022, χωρίς να σημειωθεί αύξηση των προσφερόμενων προς ενοικίαση κατοικιών. Η Βαρκελώνη σχεδιάζει όμως να προσφέρει κίνητρα στους ιδιοκτήτες προκειμένου να ενοικιάσουν τα ακίνητά τους.
Οι πρωτοβουλίες του Ντοναΐρ δεν αποσκοπούν τόσο στη μείωση του αριθμού των επισκεπτών, όσο στην αλλαγή του προφίλ και της συμπεριφοράς τους. Στόχος του επιτρόπου είναι ο περιορισμός των ψυχαγωγικών επισκεπτών, προκειμένου το ποσοστό τους να είναι ίδιο με εκείνο των επιχειρηματικών επισκεπτών και των πολιτιστικών τουριστών, που φθάνουν στην πόλη για τα μουσεία και την αρχιτεκτονική της. Ο δήμος στρέφεται για πρώτη φορά εναντίον της αντικοινωνικής συμπεριφοράς, απαγορεύοντας τις οργανωμένες εκδρομές σε μπαρ που καταλήγουν σε μέθη. «Δεν μας ενδιαφέρει αυτού του είδους ο τουρισμός και θέλουμε να εξαφανιστεί», λέει ο Ντοναΐρ, που σχεδιάζει να διοχετεύσει μέρος των εσόδων από τον αυξημένο τουριστικό φόρο στη στήριξη μικρών ανεξάρτητων επιχειρήσεων στο κέντρο της πόλης.
Μια άλλη κατηγορία επιχειρήσεων που δεν θα πληγεί άμεσα από τις πρωτοβουλίες του επιτρόπου είναι τα ξενοδοχεία του κέντρου, παρότι αυτές οι επιχειρήσεις θα υπόκεινται εφεξής σε αυστηρότερους κανόνες ανακύκλωσης απορριμμάτων και σε νέους περιορισμούς στη στάθμευση οχημάτων.
Ημερήσιοι εκδρομείς
Η πόλη αποφάσισε επίσης να στραφεί εναντίον του κύματος ημερήσιων εκδρομέων, που φθάνουν στη Βαρκελώνη με πούλμαν. Οι περισσότεροι από 7 εκατομμύρια ημερήσιοι επισκέπτες θα αναγκασθούν να πληρώσουν ακριβότερα το πάρκινγκ, ενώ τα τουριστικά λεωφορεία τους θα είναι υποχρεωμένα να σταθμεύουν έξω από την πόλη, με τους τουρίστες να πρέπει να πάρουν το μετρό για να προσεγγίσουν το κέντρο.
Επίσης αναμένεται να μειωθούν οι ελλιμενισμοί κρουαζιερόπλοιων και από επτά σήμερα να γίνουν πέντε. Την Τετάρτη, ο δήμαρχος της Βαρκελώνης Χάιμε Κολμπόνι ανακοίνωσε ότι προτίθεται να αυξήσει τον ειδικό φόρο στους επιβάτες κρουαζιερόπλοιων από 4 ευρώ που είναι σήμερα, στα 8 ευρώ. «Θέλω να αποθαρρύνω αυτούς τους επιβάτες να κατεβαίνουν στη Βαρκελώνη. Ο τουρισμός πρέπει να υπηρετεί την πόλη, όχι το ανάποδο. Επιδιώκουμε ποιοτικό τουρισμό. Αυτό που δεν θέλουμε είναι ο μαζικός τουρισμός και γι’ αυτό θα καταργήσουμε όλα τα τουριστικά ακίνητα Airbnb μέχρι το 2028», λέει ο δήμαρχος.
Η Βαρκελώνη καταργεί τα Airbnb | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (kathimerini.gr)
