Μία πύλη. Περνάς από κάτω της, ο διάδρομος στρίβει, και ξαφνικά η σύγχρονη Ελλάδα μένει πίσω σου σαν να έκλεισες την πόρτα. Από αυτή τη μοναδική είσοδο πήρε και τ’ όνομά της η Μονεμβασιά «μόνη έμβασις», ένας μόνο τρόπος να μπεις. Το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, που φέτος πέφτει 30 Μαΐου με 1 Ιουνίου, είναι από τις καλύτερες στιγμές για να το κάνεις: η άνοιξη κρατάει ακόμα και ο βράχος δεν έχει γεμίσει κόσμο.
Ο Γιάννης Ρίτσος, που γεννήθηκε εδώ, την είπε «πλοίο από πέτρα». Φτάνεις από την Αθήνα ύστερα από κάπου τέσσερις ώρες δρόμο, και το πρώτο που βλέπεις είναι αυτός ο τεράστιος βράχος να κόβει τη θάλασσα, δεμένος στη στεριά με μια λεπτή γέφυρα. Το λένε «Γιβραλτάρ της Ανατολής», κι όταν τον αντικρίζεις καταλαβαίνεις γιατί. Λίγο πριν την πύλη, αριστερά, στέκει ακόμα το σπίτι του ποιητή, ένα απλό κτίσμα που σε προετοιμάζει για όσα έρχονται.
Η Κάτω Πόλη
Μέσα στην Κάτω Πόλη δεν μπαίνουν αυτοκίνητα. Αφήνεις τα πάντα έξω και περπατάς. Ο κεντρικός δρόμος, στρωμένος με βυζαντινό καλντερίμι, σε τραβάει σχεδόν ενστικτωδώς προς την πλατεία, εκεί που στέκει το παλιό κανόνι κι απέναντι η εκκλησία του Ελκομένου Χριστού. Δεξιά κι αριστερά, σπίτια αρχοντικά, καμάρες, αυλές με γιασεμί. Ο καλύτερος τρόπος να γνωρίσεις τη Μονεμβασιά δεν είναι ο χάρτης. Είναι να χαθείς. Στρίβεις σε ένα σοκάκι, ανεβαίνεις τρία σκαλιά, βρίσκεσαι μπροστά σε μια πόρτα κλειστή εδώ και αιώνες και πιο πέρα ανοίγει ξαφνικά η θάλασσα.
Malvasia
Το απόγευμα κάθεσαι σε ένα μπαλκόνι πάνω από το νερό και παραγγέλνεις ένα ποτήρι Μαλβαζία. Αξίζει να ξέρεις τι πίνεις: αυτό το γλυκό κρασί ταξίδεψε από εδώ σε όλη τη Δύση τον Μεσαίωνα, ενθουσίασε τους Βενετσιάνους, και κράτησε για πάντα το όνομα του τόπου, Malvasia. Το αμπέλι του πέρασε στην Κρήτη, στην Πάρο, σε όλη τη Μεσόγειο. Εδώ, στην πηγή του, έχει άλλη γεύση.
Η Πάνω Πόλη
Την άλλη μέρα ανεβαίνεις στην Πάνω Πόλη. Ο δρόμος είναι ανηφορικός, φιδωτός, κομμένος μέσα στον βράχο — οι ντόπιοι τον λένε «Βόλτες». Θέλει ένα τέταρτο με κομμένη ανάσα, αλλά δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Πάνω, η πολιτεία είναι έρημη πια, μόνο ερείπια, αγριολούλουδα ανάμεσα στις πέτρες, και ο αέρας. Και τότε τη βλέπεις: την Αγία Σοφία, χτισμένη γύρω στο 1150, σκαρφαλωμένη στην άκρη του γκρεμού, να κοιτάζει το πέλαγος από εκατοντάδες μέτρα ψηλά. Πολλοί τη θεωρούν μικρό αντίγραφο της Αγίας Σοφίας της Πόλης. Στέκεσαι εκεί, με όλο το Μυρτώο από κάτω, και δεν βιάζεσαι να πας πουθενά.
Κατεβαίνεις πάλι το βράδυ, κουρασμένος, με τα πόδια να πονούν από τις πέτρες. Η Κάτω Πόλη έχει ανάψει τα φώτα της, ακούγονται κουβέντες από τις ταβέρνες, μυρίζει θάλασσα και ψημένο ψωμί. Κάπου εδώ μπορεί να συναντήσεις μια γάτα να σε κοιτάζει από ένα περβάζι, λες και ξέρει τον τόπο καλύτερα από σένα.
Η Μονεμβασιά δεν είναι μέρος που το «κάνεις» σε μια μέρα. Είναι τόπος που χρειάζεται χρόνο για να σε πάρει και τρεις μέρες είναι το ελάχιστο για να αρχίσεις να καταλαβαίνεις γιατί κάποτε τον ήθελαν τόσοι.
INFO Η Μονεμβασιά απέχει περίπου 320 χλμ. (γύρω στις 4 ώρες) από την Αθήνα. Τα αυτοκίνητα μένουν έξω από την Καστροπολιτεία. Μέσα κινείσαι μόνο με τα πόδια, οπότε φόρα άνετα παπούτσια για το καλντερίμι. Η ανάβαση στην Πάνω Πόλη και την Αγία Σοφία θέλει περίπου 15-20 λεπτά με τα πόδια. Μη φύγεις χωρίς να δοκιμάσεις ντόπια Μαλβαζία.
Φωτογραφίες: discovergreece.com
