Φτάνεις λίγο πριν το σούρουπο και το φως πέφτει πλάγιο στις σκεπές. Σχιστόλιθος. Παντού σχιστόλιθος, στους τοίχους, στα καλντερίμια, στις στέγες που κατεβαίνουν κλιμακωτά τη βουνοπλαγιά. Στα 1.083 μέτρα, στο δυτικό Μαίναλο, ο αέρας κουβαλάει μια υγρασία που σου θυμίζει ότι εδώ το καλοκαίρι αργεί να φτάσει. Παρατάς το αυτοκίνητο και ανηφορίζεις με τα πόδια, γιατί αλλιώς δεν τη γνωρίζεις τη Στεμνίτσα.
Ένα όνομα που ήρθε με τα δάση
Λένε πως το αρχαίο όνομα του τόπου ήταν Υψούς, από τον Υψούντα, έναν από τους γιους του μυθικού βασιλιά της Αρκαδίας Λυκάονα. Το σημερινό, Στεμνίτσα, το φέρνουν οι Σλάβοι όταν κατεβαίνουν εδώ γύρω στον 7ο αιώνα, και θα πει σκιερός, δασωμένος τόπος. Το καταλαβαίνεις περπατώντας. Τα έλατα κλείνουν τον ορίζοντα, το νερό ακούγεται κάτω από τα πλακόστρωτα, και ακόμη και μέσα στο καταμεσήμερο η σκιά σε προλαβαίνει στις γωνιές των αρχοντικών.
Η μέρα που έγινε πρωτεύουσα
Στις 27 Μαΐου του 1821, μέσα στο καθολικό της Ζωοδόχου Πηγής, της Χρυσοπηγής, συνεδρίασε η πρώτη Πελοποννησιακή Γερουσία. Για έναν περίπου μήνα αυτό το ορεινό χωριό λειτούργησε ως άτυπη πρώτη πρωτεύουσα της επαναστατημένης Ελλάδας. Στέκεσαι σήμερα έξω από τον ναό και σου είναι δύσκολο να το χωρέσεις. Ένας τόπος τόσο μικρός, τόσο κλεισμένος μέσα στο βουνό, να κρατάει για λίγες εβδομάδες την τύχη ενός ολόκληρου ξεσηκωμού στα χέρια του.
Το άλλο που κρατάει ζωντανό τον τόπο είναι το μέταλλο. Η Στεμνίτσα δούλευε ασήμι και χρυσό από τα μεταβυζαντινά χρόνια, και οι τεχνίτες της ταξίδευαν την τέχνη τους σε όλη τη Βαλκανική. Το 1976 ιδρύθηκε εδώ η Σχολή Αργυροχρυσοχοΐας, μια σπάνια δημόσια σχολή του είδους της στην Ελλάδα, που λειτουργεί αδιάκοπα από τότε. Περνάς έξω από τα εργαστήρια και ακούς το λεπτό χτύπημα πάνω στο μέταλλο, τον ίδιο ήχο που ακούστηκε εδώ αιώνες πριν.
Κάτω, εκεί που τρέχει ο Λούσιος
Από το χωριό ξεκινάει το πρώτο σκέλος του Menalon Trail, 12,5 χιλιόμετρα ως τη Δημητσάνα, κάπου πέντε ώρες περπάτημα μέσα στο φαράγγι του Λούσιου. Το μονοπάτι κατεβαίνει απότομα προς το ρέμα, σε αφήνει για λίγο να πάρεις ανάσα στο εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης, και ύστερα σε φέρνει αντίκρυ στη Μονή του Τιμίου Προδρόμου, κρεμασμένη πάνω σε κάθετο γκρεμό σαν να φύτρωσε από τον βράχο. Η Δημητσάνα είναι δέκα χιλιόμετρα παραπέρα με το αυτοκίνητο, η Τρίπολη κάπου σαράντα πέντε.
Φεύγοντας, ρίχνεις μια τελευταία ματιά πίσω σου. Το χωριό στέκει εκεί όπου στεκόταν αιώνες, πέτρα πάνω στην πέτρα, και σε αφήνει με την αίσθηση ότι ο χρόνος εδώ κυλάει πιο αργά, με τον ρυθμό του βουνού.
Φωτογραφίες: visitgreece.gr
