Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Με το στυλ του Τουταγχαμών

Καλές πρακτικές άλλων μουσείων λαμβάνει υπόψη του το Εθνικό Αρχαιολογικό

Τις καλύτερες δυνατές και δοκιμασμένες λύσεις σε ζητήματα παρουσίασης εκθεμάτων και διαχείρισης επισκεπτών, αλλά και σε θέματα τεχνικά, ασφαλείας κ.ά., αναζητούν τα στελέχη του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που τον τελευταίο χρόνο επισκέπτονται ανακαινισμένα ή νεόδμητα ιδρύματα του εξωτερικού για να αντλήσουν ιδέες και τεχνογνωσία. Από τον Μάρτιο του 2025 έως τα μέσα Φεβρουαρίου, κλιμάκια του ΕΑΜ αποτελούμενα από στελέχη και επιμελητές, αλλά και από αρχιτέκτονες των γραφείων Τσίπερφιλντ και Τομπάζη (που έχουν σχεδιάσει την ανακαίνιση του ιδρύματος), επισκέφθηκαν το Μεγάλο Αιγυπτιακό Μουσείο (Grand Egyptian Museum – GEM) που εγκαινιάστηκε τον Νοέμβριο, το προσφάτως ανακαινισμένο Αρχαιολογικό Μουσείο Κωνσταντινούπολης, καθώς και ιδρύματα του Βερολίνου όπως το Neues Museum (που το 2011 επεκτάθηκε και αναβαθμίστηκε επίσης από το γραφείο του Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ), το Μουσείο της Περγάμου (που ανακατασκευάζεται εδώ και χρόνια), το Altes Museum, την Πινακοθήκη κ.ά.

Ειδικά στην επίσκεψή τους στο Μεγάλο Αιγυπτιακό Μουσείο, τα στελέχη του Εθνικού Αρχαιολογικού είχαν την ευκαιρία να λάβουν μια «πολυεπίπεδη ενημέρωση» από τη διοίκησή του αναφορικά με τα εργαστήρια συντήρησης των αρχαιοτήτων και τον εξοπλισμό τους, τους τρόπους αγκύρωσης των ογκωδών αρχαιοτήτων, την επιλογή των προθηκών, τον φωτισμό τους, τη σήμανση των ξεχωριστών εκθεμάτων, αλλά και τη μουσειογραφική διαδρομή, το μουσειολογικό σκεπτικό κ.λπ.

Οπως σχολιάζει στην «Κ» ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής του ΕΑΜ, δρ Κωνσταντίνος Νικολέντζος, μια επιβεβαιωμένα καλή πρακτική του GEM η οποία έχει ήδη προβλεφθεί για το ελληνικό μουσείο, είναι η άμεση επικοινωνία των εκθεσιακών χώρων με τα εργαστήρια συντήρησης, προκειμένου τα εκθέματα –ειδικά τα μεγάλου ύψους– να μετακινούνται, όταν χρειάζεται, μέσω μιας ασφαλούς διαδρομής, που θα δημιουργηθεί μετά την αναδιαμόρφωση των αιθρίων και της Αίθουσας του Βωμού του υφιστάμενου κτιρίου. «Επίσης, θα δημιουργήσουμε μια διαδρομή επισκεπτών προορισμένη για οικογένειες, ενώ στο GEM έχουν μια “πτέρυγα παιδιού”, κάτι που ίσως θα μπορούσαμε να το εξετάσουμε», λέει ο κ. Νικολέντζος, υπογραμμίζοντας ότι κάθε ιδέα από το εξωτερικό προϋποθέτει προφανώς «ζύμωση» με τους μελετητές.

«Οταν τοποθετήσουμε τη μάσκα του Αγαμέμνονα σε περίοπτη θέση, θα πρέπει να βρούμε τη βέλτιστη λύση για να αποφύγουμε τον συνωστισμό», αναφέρει ο Κων. Νικολέντζος, αναπλ. γενικός διευθυντής.

Η ελληνική ομάδα παρακολούθησε και τις λύσεις που το GEM έχει βρει σε ζητήματα προσβασιμότητας, όπως η τοποθέτηση σε κάθε ενότητα μιας απτικής συλλογής για άτομα με προβλήματα όρασης, η χρήση κυλιόμενης σκάλας κ.ά. Χρήσιμα διδάγματα προέκυψαν και σε θέματα διαχείρισης πλήθους, καθώς το νεόδμητο αιγυπτιακό μουσείο έχει ιδιαίτερα υψηλή επισκεψιμότητα. «Εχουν αφιερώσει μια μεγάλη αίθουσα για τα ευρήματα από τον τάφο του Τουταγχαμών, ενώ κι εμείς θα εκθέσουμε κάποια ανασκαφικά σύνολα», επισημαίνει ο κ. Νικολέντζος. «Και ενώ η μάσκα του Τουταγχαμών έχει τοποθετηθεί σε περίβλεπτη θέση, ο κόσμος είναι τόσο πολύς, που έπρεπε να βρεθεί ένας τρόπος όδευσης των επισκεπτών, ώστε να είναι απρόσκοπτη η θέαση τέτοιων “masterpieces”», συνεχίζει. «Οταν και εμείς τοποθετήσουμε τη μάσκα του Αγαμέμνονα σε περίοπτη θέση, θα πρέπει να βρούμε τη βέλτιστη αρχιτεκτονική λύση για να αποφύγουμε τον συνωστισμό και να προσφέρουμε μια ευχάριστη εμπειρία, καθώς ιδίως τα πρώτα χρόνια, η επισκεψιμότητα αναμένεται να εκτοξευτεί», σημειώνει ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής και προσθέτει ότι την αίθουσα του Τουταγχαμών την έχει σχεδιάσει το στούντιο Atelier Brückner, που συμμετέχει και στη μουσειογραφική μελέτη του Εθνικού Αρχαιολογικού.

Ο κ. Νικολέντζος αναφέρει επίσης τις εκτεταμένες εξωτερικές αναθέσεις («outsourcing») που ακολουθεί το αιγυπτιακό μουσείο σε υπηρεσίες καθαριότητας, υποδομών κ.λπ., ενώ στέκεται και στην έμφαση που δίνουν οι άνθρωποί του σε ζητήματα συνεργασίας: «Μας τόνισαν κατ’ επανάληψιν ότι είχαν την κοινή βούληση να πετύχουν και ότι αν δεν υπάρχει ένα κοινό όραμα, είναι δύσκολο να υλοποιηθούν τόσο μεγάλα εγχειρήματα», υπογραμμίζει ο διευθυντής. Οσον αφορά τα άλλα μουσεία που επισκέφθηκαν οι άνθρωποι του ΕΑΜ, τονίζει ότι ένα δίδαγμα από το βερολινέζικο Neues Museum (ένα επίσης παλιό κτίριο που αναβαθμίστηκε και επεκτάθηκε) είναι «η σωστή διαχείριση της ιστορικότητας του μνημείου σε συνδυασμό με το νέο που προστέθηκε», ενώ παραθέτει την τεχνογνωσία σε τεχνικά ζητήματα που αντλήθηκε από τα υπόλοιπα γερμανικά ιδρύματα, αλλά και κάποιες αισθητικές επιλογές του Μουσείου της Κωνσταντινούπολης (π.χ. τις γραφιστικές αναπαραστάσεις μυθολογικών σκηνών) που λειτούργησαν ως… παράδειγμα προς αποφυγήν.

Ισως πραγματοποιηθούν επισκέψεις και στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολης και σε εκείνο της Μαδρίτης, καταλήγει ο κ. Νικολέντζος, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι στην περίπτωση του ΕΑΜ «δεν υπάρχει κάτι που δεν θα εξεταστεί στο πλαίσιο των μελετών για την ανακαίνισή του. Απλώς προσθέτουμε μία ακόμη εμπειρία, βλέποντας και πώς άλλα μουσεία αντιμετώπισαν τα ζητήματα που προέκυψαν».

 

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Με το στυλ του Τουταγχαμών | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (kathimerini.gr)