Σνακ με γεύση μάτσα, είδη γραφικής ύλης, παραδοσιακά χειροτεχνήματα, μικρά κεραμικά… Πολλά είναι τα αναμνηστικά που παίρνουν μαζί τους οι τουρίστες όταν επισκέπτονται την Ιαπωνία. Τι αφήνουν, όμως, πίσω τους όταν φεύγουν; Βαλίτσες. Άδειες, μεγάλες, χαλασμένες βαλίτσες που κατακλύζουν τα τουριστικά κέντρα της πόλης, δίνοντας μορφή σε ένα νέο φαινόμενο: το 放置スーツケース sūtsukēsu hōchi, δηλαδή εγκαταλελειμμένες αποσκευές.
Απαγορεύεται η εγκατάλειψη αποσκευών
Η Ιαπωνία σπάει ρεκόρ επισκεπτών. Περισσότερα από 42 εκατομμύρια ταξιδιωτών επισκέφθηκαν τη χώρα το 2025, καταγράφοντας αύξηση άνω του 15,8% σε σχέση με το 2024. Για πρώτη φορά, δε, ο αριθμός που ανακοίνωσε ο Εθνικός Οργανισμός Τουρισμού της Ιαπωνίας ξεπέρασε τα 40 εκατομμύρια. Παρά τα οφέλη της τουριστικής κίνησης, ξενοδοχεία, αεροδρόμια και τοπικές αρχές βρίσκονται αντιμέτωποι με το απρόσμενο πρόβλημα των χιλιάδων αποσκευών που εγκαταλείπουν οι ιδιοκτήτες τους. Την ώρα που η χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου φημίζεται για την καθαριότητα, την τάξη και την ακρίβεια, μία από τις επιπτώσεις του υπερτουρισμού αποσυντονίζει το οργανωμένο σύστημα της Ιαπωνίας.
Οι τοπικές αρχές του Τόκιο και της Οσάκα καλούνται να αντιμετωπίσουν το ζήτημα. Παρότι πριν λίγα χρόνια φάνταζε αδιανόητο κάποιος να αφήσει τη βαλίτσα του πριν αναχωρήσει, τώρα αποτελεί σχεδόν καθημερινό φαινόμενο. Όπως αναφέρει το Asahi Shimbun, πολλοί ταξιδιώτες στα αεροδρόμια αποφασίζουν να πετάξουν τις βαλίτσες τους -σουτσουκέισου, δάνειο από το αγγλικό suitcase- όταν διαπιστώσουν ότι δεν πληρούν τις προδιαγραφές του μεγέθους χειραποσκευών.
Ταυτόχρονα, η ελκυστική αγορά της χώρας, οδηγεί τους επισκέπτες να αγοράσουν πολλά περισσότερα σουβενίρ και αντικείμενα από όσα υπολόγιζαν. Κατά συνέπεια, καταλήγουν να αγοράζουν νέες, μεγαλύτερες βαλίτσες και να εγκαταλείπουν τις παλιές σε ξενοδοχεία, αεροδρόμια ή ακόμη και δημόσιους χώρους και σε μέσα μαζικής μεταφοράς.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στα τοπικά αστυνομικά τμήματα δεν υπάρχει πλέον χώρος αποθήκευσης, ενώ αξιωματούχοι στα διεθνή αεροδρόμια Ναρίτα, Κανσάι και Τσούμπου αναφέρουν πως ο αριθμός των εγκαταλελειμμένων βαλιτσών άρχισε να αυξάνεται αφότου η Ιαπωνία χαλάρωσε τους περιορισμούς εισόδου που είχαν επιβληθεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Συγκεκριμένα, στο Ναρίτα, πύλη πρόσβασης στο κέντρο του Τόκιο, σημειώθηκε αύξηση στις εγκαταλελειμμένες βαλίτσες από 338 το 2021 σε 1.073 το 2024, ενώ μόνο το διάστημα μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου του 2025 εγκαταλείφθηκαν περίπου 400 βαλίτσες. Μάλιστα, στο Τσούμπου έχουν τοποθετηθεί πινακίδες σε κάδους απορριμμάτων που αναφέρουν στα αγγλικά και στα ιαπωνικά ότι απαγορεύεται η απόρριψη βαλιτσών, ενώ λειτουργεί πρόγραμμα αποδοχής ανεπιθύμητων αποσκευών έναντι αμοιβής 1.200 γιεν (6,48 ευρώ).
Αυξημένα κόστη αποθήκευσης και διαχείρισης
Για τα ξενοδοχεία, η πρακτική αυτή δεν είναι απλώς ενοχλητική, αλλά κοστίζει, καθώς συνήθως οι βαλίτσες κατατάσσονται στην κατηγορία των ογκωδών αντικειμένων -sodai gomi-, επομένως απαιτείται ειδική διαδικασία απόρριψης από τις δημοτικές αρχές. Παράλληλα, όταν μια αποσκευή εγκαταλείπεται, οι αρμόδιοι οφείλουν να την αντιμετωπίσει ως πιθανό απολεσθέν και να την αποθηκεύσουν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, έως ότου επιβεβαιωθεί ότι ο ιδιοκτήτης δεν θα επιστρέψει για να τη διεκδικήσει. Επισημαίνεται, πώς μόλις το 10% ζητεί τη βαλίτσα του. Αυτό μεταφράζεται σε αυξημένα κόστη αποθήκευσης, διαχείρισης και προσωπικού. Στα αεροδρόμια, το πρόβλημα αποκτά ακόμη σοβαρότερη διάσταση, καθώς κάθε εγκαταλελειμμένη αποσκευή αντιμετωπίζεται αρχικά ως πιθανός κίνδυνος, επομένως επιβάλλεται να ελεγχθεί πριν τοποθετηθεί με τα υπόλοιπα απολεσθέντα. Η διαδικασία επιβαρύνει τις υπηρεσίες ασφαλείας, ιδίως κατά τις περιόδους αυξημένης ταξιδιωτικής κίνησης.
Από βαλίτσα σε γλάστρα
Σε μία προσπάθεια διαχείρισης του προβλήματος, προωθούνται υπηρεσίες «hands-free travel» που περιλαμβάνουν μεταφορά αποσκευών απευθείας σε ξενοδοχεία. Από την άλλη, ορισμένα ξενοδοχεία επαναχρησιμοποιούν εγκαταλελειμμένες βαλίτσες ως αποθηκευτικούς χώρους ή ακόμη και ως αυτοσχέδιες γλάστρες για βότανα και λαχανικά, ενώ νέες υπηρεσίες ανακύκλωσης και επισκευής αποσκευών επιχειρούν να δώσουν από τη δική τους πλευρά μία βιώσιμη διάσταση στο ζήτημα. Για παράδειγμα, στο Hotel Niwa Tokyo οι βαλίτσες που μένουν στα δωμάτια των επισκεπτών μετά την αναχώρησή τους επαναχρησιμοποιούνται ως ζαρντινιέρες όπου καλλιεργούνται πιπεριές και άλλες 30 ποικιλίες λαχανικών.
