Καθώς ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες περιορίζουν ή καταργούν τα προγράμματα «χρυσής βίζας», άλλες συνεχίζουν να τα προσφέρουν ως δρόμο για απόκτηση άδειας διαμονής μέσω επενδύσεων.
Η γεωπολιτική αστάθεια, το αυξανόμενο κόστος ζωής και οι αλλαγές στη νομοθεσία σε πολλές χώρες έχουν οδηγήσει αρκετούς πολίτες να εξετάζουν το ενδεχόμενο μετακόμισης στο εξωτερικό – με την Ευρώπη να αποτελεί έναν από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς.
Ένας ακόμη λόγος που ενισχύει αυτή την τάση είναι η άνοδος των τιμών στην αγορά ακινήτων. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, η μέση τιμή κατοικίας έχει φτάσει περίπου τις 301.000 λίρες (περίπου 347.776 ευρώ), γεγονός που ωθεί πολλούς να αναζητούν εναλλακτικές επιλογές σε άλλες χώρες.
Παρότι η απόκτηση άδειας διαμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να είναι μια χρονοβόρα και περίπλοκη διαδικασία, τα προγράμματα «χρυσής βίζας» για χρόνια αποτέλεσαν έναν πιο άμεσο τρόπο εγκατάστασης για εύπορους επενδυτές.
Στην πράξη, τα προγράμματα αυτά επιτρέπουν την απόκτηση δικαιώματος διαμονής μέσω σημαντικών επενδύσεων – συνήθως στην αγορά ακινήτων ή σε επιχειρήσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, δεν απαιτείται καν η μόνιμη διαμονή στη χώρα.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια αρκετά κράτη επανεξετάζουν τα προγράμματα αυτά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ισπανία, η οποία το 2025 κατήργησε τη δυνατότητα απόκτησης χρυσής βίζας μέσω επένδυσης σε ακίνητα.
Παρά τις αλλαγές, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να διαθέτουν προγράμματα χρυσής βίζας με σχετικά χαμηλό επενδυτικό όριο.
Ουγγαρία
Η Ουγγαρία συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν δει αυξημένο ενδιαφέρον για το πρόγραμμα χρυσής βίζας τα τελευταία χρόνια.
Το λεγόμενο Guest Investor Program απαιτεί ελάχιστη επένδυση 250.000 ευρώ από πολίτες εκτός ΕΕ και παρέχει άδεια διαμονής διάρκειας 10 ετών, η οποία μπορεί να ανανεωθεί για ακόμη μία δεκαετία.
Η άδεια επεκτείνεται και στα μέλη της οικογένειας του επενδυτή, όπως τον ή τη σύζυγο και τα παιδιά, ενώ δεν υπάρχει υποχρέωση ελάχιστης παραμονής στη χώρα για τη διατήρησή της.
Όσοι επιθυμούν μόνιμη διαμονή μπορούν να υποβάλουν αίτηση μετά από τρία χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν περάσει τουλάχιστον 183 ημέρες ετησίως στη χώρα και διατηρούν την επένδυση και τις λοιπές προϋποθέσεις.
Μετά από οκτώ χρόνια συνεχούς διαμονής υπάρχει δυνατότητα αίτησης για ουγγρική υπηκοότητα.
Η επένδυση των 250.000 ευρώ αφορά συμμετοχή σε επενδυτικό ταμείο ακινήτων που είναι καταχωριμένο στην κεντρική τράπεζα της χώρας, ενώ εναλλακτικά υπάρχει και η επιλογή δωρεάς τουλάχιστον 1 εκατ. ευρώ σε ίδρυμα που στηρίζει την ανώτατη εκπαίδευση.
Ελλάδα
Η Ελλάδα αποτελεί επίσης έναν από τους πιο γνωστούς προορισμούς για επενδυτές που επιθυμούν να αποκτήσουν χρυσή βίζα.
Παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα επενδυτικά όρια έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια – φτάνοντας ακόμη και τα 800.000 ευρώ σε ορισμένες δημοφιλείς περιοχές – εξακολουθούν να υπάρχουν επιλογές με ελάχιστη επένδυση 250.000 ευρώ.
Η πρώτη επιλογή αφορά την αποκατάσταση ιστορικών ή διατηρητέων κτιρίων. Ο επενδυτής πρέπει να προχωρήσει σε πλήρη ανακαίνιση του ακινήτου και οι εργασίες να ολοκληρωθούν πριν από την ανανέωση της άδειας διαμονής.
Η δεύτερη επιλογή αφορά τη μετατροπή επαγγελματικών χώρων – όπως γραφεία ή βιομηχανικά κτίρια – σε κατοικίες.
Και στις δύο περιπτώσεις η άδεια διαμονής έχει διάρκεια πέντε ετών και μπορεί να ανανεωθεί. Ωστόσο τα ακίνητα που αποκτώνται ή ανακαινίζονται μέσω αυτών των προγραμμάτων δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για βραχυχρόνια μίσθωση, όπως Airbnb.
Η βίζα καλύπτει τον επενδυτή και τα μέλη της οικογένειάς του, ενώ δεν υπάρχει υποχρεωτικός χρόνος παραμονής στη χώρα.
Η απόκτηση ελληνικής υπηκοότητας είναι δυνατή μετά από επτά χρόνια συνεχούς νόμιμης διαμονής.
Κύπρος
Η Κύπρος έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε έναν ακόμη σημαντικό προορισμό για όσους αναζητούν χρυσή βίζα στην Ευρώπη.
Το πρόγραμμα μόνιμης διαμονής της χώρας απαιτεί επένδυση τουλάχιστον 300.000 ευρώ από πολίτες εκτός ΕΕ και προσφέρει μόνιμη άδεια διαμονής.
Η επένδυση μπορεί να αφορά αγορά ακινήτων, συμμετοχή σε επενδυτικά ταμεία ή επένδυση σε εταιρείες.
Η άδεια καλύπτει τον ή τη σύζυγο και τα εξαρτώμενα παιδιά έως 25 ετών, ενώ οι επενδυτές πρέπει να επισκέπτονται τη χώρα τουλάχιστον μία φορά κάθε δύο χρόνια.
Για την αίτηση απαιτείται επίσης καθαρό ποινικό μητρώο και ετήσιο εισόδημα από το εξωτερικό τουλάχιστον 50.000 ευρώ.
Μετά από επτά χρόνια διαμονής οι επενδυτές μπορούν να υποβάλουν αίτηση για κυπριακή υπηκοότητα.
Ιταλία
Η Ιταλία διαθέτει επίσης πρόγραμμα χρυσής βίζας μέσω του λεγόμενου Investor Visa.
Η πιο οικονομική επιλογή προβλέπει επένδυση τουλάχιστον 250.000 ευρώ σε καινοτόμο νεοφυή επιχείρηση.
Η άδεια διαμονής που χορηγείται έχει αρχική διάρκεια δύο ετών και μπορεί να ανανεωθεί, ενώ δεν υπάρχει υποχρεωτικός χρόνος παραμονής.
Η μόνιμη διαμονή μπορεί να αποκτηθεί μετά από πέντε χρόνια και η ιθαγένεια μετά από δέκα χρόνια νόμιμης παραμονής.
Υπάρχουν επίσης εναλλακτικές επενδυτικές επιλογές, όπως επένδυση 500.000 ευρώ σε ιταλική εταιρεία, 1 εκατ. ευρώ σε έργα δημόσιου ενδιαφέροντος ή 2 εκατ. ευρώ σε κρατικά ομόλογα.
Πορτογαλία
Η Πορτογαλία εξακολουθεί να προσφέρει πρόγραμμα χρυσής βίζας, αν και το 2023 κατήργησε τη δυνατότητα απόκτησης άδειας διαμονής μέσω αγοράς ακινήτων.
Πλέον, η πιο προσιτή επιλογή αφορά επένδυση ή δωρεά 250.000 ευρώ σε πολιτιστικά και καλλιτεχνικά έργα που σχετίζονται με τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
Σε περιοχές χαμηλής πληθυσμιακής πυκνότητας το ποσό μπορεί να μειωθεί στα 200.000 ευρώ.
Η άδεια διαμονής έχει διάρκεια πέντε ετών και απαιτεί παρουσία στη χώρα μόλις μία εβδομάδα τον χρόνο κατά μέσο όρο.
Μετά από πέντε χρόνια οι επενδυτές μπορούν να αιτηθούν μόνιμη διαμονή ή πορτογαλική υπηκοότητα, εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.
Άλλοι παράγοντες πριν την υποβολή αίτησης
Παρότι τα προγράμματα χρυσής βίζας μπορεί να φαίνονται ιδιαίτερα ελκυστικά, υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που πρέπει να εξεταστούν πριν ληφθεί η τελική απόφαση.
Ένας βασικός παράγοντας είναι η διασφάλιση ότι τα δικαιώματα διαμονής θα παραμείνουν σε ισχύ ακόμη κι αν στο μέλλον αλλάξουν οι κανόνες για νέους επενδυτές.
Οι κανονισμοί γύρω από τις χρυσές βίζες έχουν αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και παγκοσμίως.
Επιπλέον, το ελάχιστο ποσό επένδυσης δεν αποτελεί το τελικό κόστος, καθώς πρέπει να υπολογιστούν και έξοδα όπως νομικές αμοιβές, φόροι, τέλη και ιδιωτική ασφάλιση υγείας.
Τέλος, είναι σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ νομικής και φορολογικής κατοικίας. Σε αρκετές περιπτώσεις, η παραμονή για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μια χώρα μπορεί να σημαίνει ότι ο επενδυτής θα φορολογείται εκεί για το παγκόσμιο εισόδημά του.
