Αλόννησος, ένα νησί που έμαθε να ζει με τη σιωπή του

Το πλοίο σε αφήνει στο Πατητήρι κι εσύ ψάχνεις το χωριό. Δεν το βρίσκεις κάτω, στην προκυμαία. Είναι ψηλά, πάνω, εκεί που η πέτρα κρατάει ακόμη τη ζεστασιά του μεσημεριού. Το Πατητήρι πήρε τ’ όνομά του από τα πατητήρια του κρασιού. Λέξη που σήμερα ηχεί σαν επιτύμβια. Γιατί τα αμπέλια εδώ ήταν η καρδιά του νησιού μέχρι που η φυλλοξήρα τα ρήμαξε, από τα μέσα της δεκαετίας του ’50. Κι έπειτα, τον Μάρτιο του 1965, ήρθε ο σεισμός. Δύο χτυπήματα, το ένα πάνω στο άλλο. Ο κόσμος άφησε την Παλιά Χώρα ψηλά κι έφτιαξε καινούριο χωριό στη θάλασσα, εκεί που δένουν τα καΐκια.

Ανεβαίνεις. Το δρομάκι στριφογυρίζει, ο ήλιος πέφτει κάθετος και το καλντερίμι καίει. Για χρόνια η Παλιά Χώρα έμεινε άδεια, με τα σπίτια της να ρημάζουν. Μετά την ανακάλυψαν ξένοι κι Έλληνες που ερωτεύτηκαν τα ερείπια και τα ξανάχτισαν. Τώρα πίνεις τον καφέ σου σε μια ταράτσα με θέα όλο το Αιγαίο απλωμένο από κάτω σαν σφυρήλατο μέταλλο.

Τυρόπιτα με μέλι, ψάρι του πρωινού

Το φαγητό σε βρίσκει χωρίς να το ψάξεις. Η τυρόπιτα Αλοννήσου, τυλιχτή, τηγανητή, με μια κλωστή μέλι από πάνω, αλμυρό και γλυκό μαζί, να σου κολλάει στα δάχτυλα. Το ψάρι που πιάστηκε το ίδιο πρωί, ψημένο απλά, με λάδι και λεμόνι. Και για το τέλος αμυγδαλωτά, να λιώνουν στο στόμα με άρωμα ανθόνερου.

Κάτω από την επιφάνεια

Μα η αλήθεια της Αλοννήσου δεν είναι στη στεριά. Είναι στο νερό. Γύρω από το νησί απλώνεται το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων. Ιδρύθηκε το 1992 με προεδρικό διάταγμα, το πρώτο θαλάσσιο πάρκο της Ελλάδας και από τα μεγαλύτερα της Μεσογείου, πάνω από δύο χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα προστατευμένης θάλασσας. Εδώ ζει και γεννάει η μεσογειακή φώκια Monachus monachus, ένα από τα πιο απειλούμενα θαλάσσια θηλαστικά του πλανήτη. Δεν την κυνηγάς. Αν σου δοθεί η ευκαιρία, θα τη δεις. Ένα κεφάλι που σκάει στην επιφάνεια και σε κοιτάζει πριν βουλιάξει ξανά.

Στα ακατοίκητα νησιά

Νοικιάζεις καΐκι και βγαίνεις στα ακατοίκητα νησάκια. Η Κυρά Παναγιά, που ανήκει από τον 10ο αιώνα στη Μονή Μεγίστης Λαύρας του Άθω. Πιο πέρα τα Γιούρα, βραχώδη, με το σπήλαιο που το λένε του Κύκλωπα. Εκεί, λέει ο μύθος, τύφλωσε ο Οδυσσέας τον Πολύφημο.

Το ναυάγιο της Περιστέρας

Και κάτω, στα ανοιχτά της Περιστέρας, η μεγάλη ιστορία. Ένα εμπορικό πλοίο βυθίστηκε εδώ γύρω στο 425 π.Χ., φορτωμένο με αμφορείς κρασί από τη γειτονική Πεπάρηθο. Το φορτίο του κείτεται στον βυθό εδώ και εικοσιπέντε αιώνες. Από τον Αύγουστο του 2020, οι δύτες μπορούν να το επισκεφθούν: το πρώτο επισκέψιμο υποβρύχιο μουσείο της Ελλάδας. Κατεβαίνεις στα είκοσι μέτρα και βλέπεις τους αμφορείς στοιβαγμένους όπως τους άφησε το ναυάγιο, ένα ολόκληρο καράβι που ο χρόνος το άφησε στη θέση του.

Ανεβαίνεις πάλι στην επιφάνεια. Ο ήλιος σε τυφλώνει. Το νερό στάζει από πάνω σου, ζεστό. Η Αλόννησος δεν σου φωνάζει. Δουλειά σου είναι ν’ ακούσεις.

Φωτογραφίες: discovergreece.com