Φτάνεις στους Παξούς από τη θάλασσα και μόνο. Δεν έχει αεροδρόμιο, και μάλλον δεν το χρειάζεται. Το καράβι σε αφήνει στον Γάιο, την πρωτεύουσα, κι εκεί καταλαβαίνεις γιατί ο μύθος λέει πως ο Ποσειδώνας χτύπησε με την τρίαινά του τη νότια άκρη της Κέρκυρας κι έκοψε αυτό το κομμάτι γη για να κρύψει την Αμφιτρίτη. Την τρίαινα, λέει η παράδοση, την ξέχασε πίσω, κι έγινε το έμβλημα του νησιού.
Ο Γάιος στέκεται σε ένα λιμάνι που το φυλάνε δύο νησάκια απέναντι, ο Άγιος Νικόλαος με τα ερείπια του ενετικού κάστρου και η Παναγία με το μοναστήρι της. Περπατάς στην ενετική πλατεία, στα στενά καντούνια, και το νερό είναι πάντα δίπλα σου, ακίνητο σαν λιμνούλα. Δύο ακόμη λιμανάκια μοιράζονται το νησί: η Λάκκα στον βορρά, μέσα σε έναν κόλπο κλειστό σαν αγκαλιά, κι ο Λογγός λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω, μικρός, με τις ψαροταβέρνες του να ακουμπούν στο νερό.
Ανάμεσα τους, ο τόπος είναι γεμάτος με ελιές. Πάνω από 250.000 ελαιόδεντρα σκεπάζουν το νησί, πολλά φυτεμένα στα χρόνια της ενετοκρατίας, σε πεζούλες που κρατούν το χώμα εδώ και αιώνες. Το λάδι των Παξών είναι από τα καλύτερα του Ιονίου, και το καταλαβαίνεις στο πρώτο πιάτο. Το μπιάνκο, ψάρι σιγοβρασμένο με πατάτες, σκόρδο και λεμόνι μέχρι να δέσει η σάλτσα, στηρίζεται όλο πάνω σε αυτό το λάδι. Πιο τολμηρό το μπουρδέτο, με κόκκινη πιπεριά και κρεμμύδι, καυτερό. Και το σαβόρο, τηγανητό ψάρι που ξεκουράζεται μέσα σε ξίδι, σκόρδο, δεντρολίβανο και σταφίδες, το έφτιαχναν έτσι για να κρατάει, τις μέρες που ο μαΐστρος δεν άφηνε τις βάρκες να βγουν.
Το πρωί το πλοιάριο σε πάει απέναντι, στους Αντίπαξους. Δεκαπέντε λεπτά και αλλάζει ο κόσμος. Το μικρό νησί είναι σχεδόν ένας απέραντος αμπελώνας που κατεβαίνει ως τη θάλασσα, και οι ντόπιοι βγάζουν από αυτόν ένα δυνατό κόκκινο κρασί, φτιαγμένο σε μικρές ποσότητες, που δεν το βρίσκεις πουθενά αλλού. Ζήτα το στην ταβέρνα πάνω από την παραλία.
Και οι παραλίες. Στο Βουτούμι το νερό έχει ένα τιρκουάζ που δεν το πιστεύεις με το πρώτο βλέμμα, άμμος λευκή και βυθός που φωτίζεται από μόνος του. Λίγο πιο βόρεια η Βρίκα, ρηχή και ήσυχη, με δύο ταβερνάκια που δουλεύουν μόνο το καλοκαίρι. Βουτάς και το νερό είναι τόσο διάφανο που χάνεις το μέτρο του βάθους. Οι βάρκες μένουν αραγμένες γύρω σου όλη μέρα, κι όταν ο ήλιος πέφτει, φεύγουν και σε αφήνουν με τη θάλασσα.
Η δυτική ακτή των Παξών κρύβει τη δική της ιστορία. Απόκρημνοι βράχοι κατεβαίνουν κάθετα στο νερό και ανοίγονται σε θαλάσσιες σπηλιές, μεγαλύτερες από όσες θα δεις αλλού στο Ιόνιο, με το φως να μπαίνει μέσα και να κάνει το νερό να λάμπει γαλάζιο. Τις φτάνεις μόνο με βάρκα, γι’ αυτό νοίκιασε μία ή μπες σε ένα από τα καθημερινά καΐκια που κάνουν τον γύρο.
Οι Παξοί απέχουν περίπου τριάντα ναυτικά μίλια από την Κέρκυρα κι ελάχιστα από την Πάργα, τόσο κοντά που πολλοί έρχονται για μια μέρα. Δεν φτάνει μια μέρα. Θέλει ένα βράδυ στον Λογγό, με τα φώτα των ταβερνών να πέφτουν στο νερό, κι ένα πρωί στη Λάκκα πριν ξυπνήσει ο κόσμος. Το τιρκουάζ των Αντιπάξων το βλέπεις μια φορά και μετά το ψάχνεις σε κάθε άλλη θάλασσα.
Φωτογραφίες:discovergreece.com
